Kinumpirma ng International Criminal Court (ICC) kahapon ang mga kaso ng crimes against humanity laban kay dating Pangulong Rodrigo Duterte kaugnay ng mga pagpatay sa ilalim ng kanyang kampanya laban sa ilegal na droga noong siya ay alkalde ng Davao City at kalaunan ay pangulo ng bansa.
Sa isang 50-pahinang desisyon, ipinasa ng ICC Pre-Trial Chamber I si Duterte upang humarap sa paglilitis sa mga kasong kinumpirma nito, at inatasan ang court registrar na ipasa ang desisyon sa kumpirmasyon ng mga kaso at ang talaan ng mga pagdinig na ito.
Ano ang susunod na mangyayari sa kaso ng 81-anyos na dating Pangulo sa harap ng ICC?
Ayon sa website ng ICC, bubuo ang ICC Presidency ng isang Trial Chamber na siyang hahawak sa susunod na yugto ng paglilitis at magtatalaga ng tatlong hukom na iba sa mga naitalaga sa Pre-Trial Chamber I.
Ang mga hukom ng Pre-Trial Chamber I ay sina Iulia Motoc, Reine Alapini-Gansou, at Maria del Socorro Flores Liera.
Ang Trial Chamber ay magsasagawa ng mga pagpupulong, makikipagpulong sa mga partido at kalahok upang itakda ang petsa ng paglilitis, at magtatatag ng mga kinakailangang proseso upang matiyak ang patas at mabilis na paglilitis.
Magpapasya rin ito sa ilang paunang usapin, kabilang ang schedule at paraan ng pagsisiwalat ng ebidensya.
Inaasahang dadalo si Duterte sa kanyang paglilitis sa ICC dahil ayon sa Article 63 ng Rome Statute, ang akusado ay dapat na naroroon sa panahon ng paglilitis.
Ang anumang iba pang usapin tungkol sa partisipasyon ng akusado ay pagpapasyahan ng mga hukom ng ICC.
May kabuuang 539 na biktima ang pinahintulutang makilahok sa kaso.
Sila ay kakatawanan ng mga Pilipinong abogado na sina Joel Butuyan at Gilbert Andres, kasama si Paolina Massidda, ang Principal Counsel ng Office of Public Counsel for Victims (OPCV), na magsisilbing iisang pangkat ng mga common legal representatives.
Maaari pang mag-apela ang depensa at prosekusyon sa desisyon ng ICC, kung papayagan ng Pre-Trial Chamber I.
Maaari ring humiling si Duterte ng pansamantalang paglaya habang isinasagawa ang paglilitis.
Ang mga kinumpirmang kaso laban sa dating Pangulo ay ang mga sumusunod:
- Pagpatay bilang krimen laban sa sangkatauhan sa Davao City noong siya ay alkalde, na kinasasangkutan ng hindi bababa sa 19 na biktima mula 2013 hanggang Hunyo 2016, sa pamamagitan ng indirect co-perpetration, pag-uutos at/o pag-uudyok, at/o pagtulong at pag-abet;
- Pagpatay bilang krimen laban sa sangkatauhan ng mga “high-value targets” sa iba’t ibang lugar sa Pilipinas noong siya ay pangulo, na kinasasangkutan ng hindi bababa sa 14 na biktima mula Hulyo 2016 hanggang Hulyo 2017, sa pamamagitan ng indirect co-perpetration at/o pag-uutos at/o pag-uudyok at/o pag-abet;
- Pagpatay at tangkang pagpatay bilang krimen laban sa sangkatauhan sa mga operasyon sa barangay clearance sa iba’t ibang lugar sa Pilipinas noong kanyang pagkapangulo, na kinasasangkutan ng hindi bababa sa 45 biktima (43 pagpatay at 2 tangkang pagpatay) mula Hulyo 2016 hanggang Setyembre 2018, sa pamamagitan ng indirect co-perpetration, pag-uutos at/o pag-uudyok, at/o pagtulong at pag-abet.
Sa desisyong inilabas kahapon, sinabi ng Pre-Trial Chamber I na may sapat na batayan upang maniwala na ang dating Pangulo ay responsable sa mga krimen laban sa sangkatauhan ng pagpatay at tangkang pagpatay, na umano’y bahagi ng malawak at sistematikong pag-atake laban sa mga sibilyan sa Pilipinas mula Nobyembre 2011 hanggang Marso 16, 2019, sa konteksto ng kampanya laban sa ilegal na droga.
Napag-alaman din nito na may sapat na ebidensya upang ipakita na ang salitang “neutralize” ay nangangahulugang “pumatay” sa konteksto ng kaso.
Una nang iginiit ng kampo ni Duterte na ang salitang ito ay nangangahulugang pag-aresto at tumutukoy sa “legal na pagpigil.”
Inaresto si Duterte ng mga awtoridad sa Pilipinas noong Marso 11, 2025 at mula noon ay nakadetine sa ICC Detention Facility sa Scheveningen, The Hague, Netherlands.
